Blog Hanna Wapenaar: Huis, tuin en keukenbericht: het weer Blog Hanna Wapenaar: Huis, tuin en keukenbericht: het weer

Het is niet zo dat ik niets beters te vertellen heb, maar dat komt wel weer in een volgende blog. Ik ga het nu eerst eens even hebben over het weer. Mijn vader schreef me gisteren dat 30 graden in Nederland een hittegolf is. Hier is het heel vaak boven de 30, soms zelfs boven de 40 graden! Alles is relatief, zelfs het aanvoelen van warmte en koude, ook dat hangt af van je context. Dit is nu de derde winter in Zuid Afrika en steeds weer vergis ik me er in hoe koud het dan kan zijn. Vanmorgen zag ik op mijn autothermometer dat het 12 graden was. 12 graden! Lekker, mag ik zonder jas naar buiten? Er staat mij zoiets bij, dat ik het in Nederland als warm ervaar na een aantal wintermaanden. Maar hier is het koud en jezelf warm houden is dan best een uitdaging. Huizen zijn niet geïsoleerd, geen dubbele beglazing en absoluut niet gemaakt om enige warmte vast te houden. Overdag kan het buiten gemakkelijk 26 graden zijn, in de zon, maar binnen en zeker aan de schaduwkant van een gebouw, wordt het niet warm. Vaak kom ik thuis van een dag in een koud kantoor, denkend aan een behaaglijk warm huis... om in een nog kouder huis te komen. Ik weet het, ik mag niet klagen want ik heb een prachtig huis vergeleken met de mensen die in mijn straat in het bushokje slapen of de huisjes/hutjes die ik in de verte op een tegenoverliggende helling kan zien. Mijn hart gaat naar hen uit en ik vraag me vaak af hoe zij zich warm houden. Tijdens de Bijbelstudies bij mensen thuis zitten we in dikke jassen, sokken en mutsen, dicht tegen elkaar aan. Het is toch gek hoe je warmte en koude kunt ervaren. In Nederland kan het ook koud zijn, je doet handschoenen aan en stapt op de fiets in de vrieskou om even later weer binnen te zijn waar je jas uit kunt trekken "anders heb je er buiten niets meer aan". Ik wilde er niet aan maar moest het toch: binnen een jas aan houden. En zo kwam het volgende voor, vanmorgen in de lift: ik met jas en sjaal en warme kleding om de kou in mijn kantoor te trotseren en een collega in een T-shirt want haar kantoor zit aan de andere kant en is soms net een oven. Over een paar maanden zal het hier overal weer een oven zijn en zal ik ook weer op zoek moeten naar verkoeling. Sterkte in Nederland met jullie hittegolf! 

 
Interview met Hanna Wapenaar Interview met Hanna Wapenaar

Hanna Wapenaar, medewerker Kerk in Actie, is sinds januari 2015 (ook namens onze gemeente) uitgezonden naar het Ujamaa Centre in Pietermaritzburg, Zuid-Afrika. Zij werkt daar voor het project ‘Doorbreek de stilte rond geweld tegen vrouwen’ Een gesprek over de afgelopen periode en over de toekomst.

Door Cor-Elli de Bruijn, lid ZWO commissie Pg Hoek

Beste Hanna, Precies een jaar geleden kwam je naar Zeeuws-Vlaanderen om kennis te maken met de Classis die jou zou uitzenden naar Zuid-Afrika. Inmiddels ben je ongeveer 9 maanden in Pietermaritzburg aan het werk. Via internet hebben we al veel van je kunnen lezen, maar niet iedereen heeft die mogelijkheid. Dus onze eerste vraag: hoe gaat het met je?
Het gaat goed met me. Over het algemeen natuurlijk want ver weg zijn, in een andere cultuur, beperking in bewegingsvrijheid, zonder familie om je heen, zorgt natuurlijk ook wel eens voor momenten dat het niet goed gaat. Vorige week, en nu eigenlijk nog, waren er protesten onder de studenten over de financiën en beurzen die volgend jaar minder worden. Vooral 's avonds ging het er heftig aan toe, de politie moest met rubber schieten en dat kon ik vanuit mijn huisje horen. Dat is een rare gewaarwording ook omdat het niet tegen mij is maar ik niet weet waar ik sta in dit gebeuren. Is het voor mij ook gevaarlijk? Is het geweld ook tegen mij? De campus werd gesloten en wij moesten thuis werken want het was inderdaad gevaarlijk. Wat voor mij is meegevallen is hoe snel ik me thuis voel en de flexibiliteit die ik in mijzelf ervaar om me aan te passen. Wat mij tegenvalt is, 20 jaar na apartheid, de scheidingen in de samenleving. Ik heb me nog nooit ‘blank’ gevoeld en weet ook niet goed hoe dat zou moeten voelen. Hier wordt huidskleur er altijd bijgehaald, zo ook bij het studenten protest. Dat is voor mij een nieuwe gewaarwording. Apartheid is misschien over, het apart leven en denken niet. Voor iemand die daarmee niet is opgegroeid is dat maar moeilijk te bevatten.

Je werk zou bestaan uit verbeteren van de communicatie (nieuwsbrief, website) van het Ujamaa centre. Blijkt het door betere communicatie inderdaad mogelijk om meer kwetsbare mensen te bereiken en fondsen te werven?
Omdat het Ujamaa centrum met vrijwilligers werkt die na hun studie, hier aan de universiteit, zijn terug gegaan naar het eigen land, worden er workshops gedaan op verschillende plekken in zuidelijk Afrika. Mijn rol zie ik daarom ook om de onderlinge communicatie tot stand te brengen. De nieuwsbrief draagt daar aan bij, dat we niet allemaal op een eilandje werken maar in contact staan met elkaar. Fondsen werven is niet mijn taak wel het helpen verwoorden en reflecteren op dat wat het Ujamaa centrum doet. Twee maanden geleden werd het centrum door een externe organisatie geëvalueerd. De afgelopen vijf jaar werd onder de loep gelegd en ik mocht dat helpen organiseren. Zo ging ik mee naar alle groepen waar groepsinterviews mee gedaan werden. De evaluator was iemand van buitenaf en wij moesten de interviews regelen. Het was super interessant om de uitkomsten van deze evaluatie te lezen. Bijna alle groepen geven aan hoe ze zichzelf hebben leren organiseren door Ujamaa, ze kunnen verwoorden wat de problemen in de gemeenschap zijn en hebben vaak ook ideeën hoe ze die kunnen aanpakken. Ook vinden ze het allemaal belangrijk dat het Ujamaa niet komt als de zoveelste hulporganisatie die 'van bovenaf' hulp biedt. Ujamaa ziet de mens en wil naast de mensen zitten en luisteren. De continuïteit van deze groepen is heel belangrijk.

Is communicatie het belangrijkste deel van je werk?
Het bijhouden van de website en het maken van de nieuwsbrief is het voornaamste deel van mijn werk al moet ik daarbij vermelden dat ik langzaam maar zeker ook bij het faciliteren van workshops mag helpen. Om voor groepen te staan is allereerst de taal een belemmering, hier en daar vang ik een woordje Zulu op maar dat is niet genoeg en niet iedereen kan Engels spreken. Ook is er een vertrouwensband nodig voordat ik (als blanke) aan de slag ga. Het zou niet goed zijn als ik binnen kom, een workshop leidt en weer wegga zonder een relatie op te bouwen, dat past niet bij de methode waarin wederkerigheid en gelijkheid heel belangrijk is.

Bij het vorige interview net voor je vertrek eind vorig jaar, vertelde je over het belang van vragenstellen. Lukt dat ook volgens je dromen binnen deze heel andere cultuur?
Naar mijn idee sta ik hier, bij mijn collega’s, vooral bekend om te kritische vragen en opmerkingen. Feedback krijgen is lastig maar toen ik een keer bij de thee mijzelf inhield om niet een flauwe, kritische opmerking te maken en hardop zei dat ik dat maar beter niet kon doen, reageerde mijn collega: maar Hanna, jij maakt toch altijd dat soort opmerkingen. Toen dacht ik, hierin zit de feedback. Ze vinden het niet erg dat ik vaak kritische opmerkingen maak, daarvoor ben ik er ook en het helpt bij het reflecteren op dat wat het Ujamaa centrum doet.

Wat zie je aan wederkerigheid tussen onze twee landen, twee of meerdere culturen. Jij brengt je kennis van o.a. communicatie. Wat heb je ontvangen, wat kan je aan ons doorgeven?
Wat ik graag zou willen overbrengen, ik weet nog niet hoe, is hoe bevoorrecht wij zijn. We hebben toegang tot educatie, goede medische hulp, water en elektriciteit en in Nederland heeft mijn generatie geen oorlog meegemaakt (of andere humanitaire rampen). Wat niet wil zeggen dat we geen problemen hebben of een super gemakkelijk leven. Het gevaar is er dat we alles voor lief nemen, verwachten dat het altijd zo voor ons opgelost moet worden waardoor we wel eens egoïstisch worden. Door de methode van See, Judge, Act leer ik dat het belangrijk is voor iedereen om stil te staan bij de situatie waarin je woont, leeft en werkt. Veel negatieve gedachten komen vaak door onwetendheid. Door de eerste stap, See, wordt kennis overgebracht. Ik vind het prachtig hoe hier bij Judge de Bijbel erbij gepakt wordt. Dat vind ik hier een voorrecht om mee te mogen maken hoe dichtbij de Bijbel is in het dagelijks leven. Ook de cultuur van het oude Nabije Oosten spreekt hier veel meer tot de verbeelding. Gastvrijheid, patriarchaal, het belang van de voorouders (denk maar aan alle stambomen in de Bijbel, slaan wij die niet maar al te graag over). Het komt hier tot leven en dat zou ik graag willen doorgeven.

Wat ik ook graag zou willen doorgeven is het zoeken naar 'leven gevende' manieren om de Bijbel te lezen. Er zijn verschillende, elkaar tegensprekende, stemmen in de Bijbel en de Bijbel wordt vaak gebruikt om mensen hun vrijheid in te perken, het leven te ontnemen. Mijn collega's hier geloven in een leven gevende stem en willen die laten horen. Vanaf de kansel en vanuit de gemeente zelf. Ook heb ik tijdens colleges mogen horen over het 'hidden transcript', de verborgen tekst. Als we iemand een vraag stellen over een standpunt, maakt niet uit waarover, wordt vaak het sociaal gewenste antwoord gegeven. We weten wat we in bepaalde situaties behoren te antwoorden terwijl we misschien ten diepste eigenlijk een andere mening hebben. Deze Bijbelstudie methode wil die verborgen teksten op een veilige manier naar boven brengen. Dat zou zeker in Nederland ook mogelijk zijn.

Wat is de ervaring met de uitzendende classis. Is het contact blijven bestaan? Heb je suggesties voor de manier waarop er iets gedaan kan worden met al jouw ervaringen?
en interview/vragenlijst als deze vind ik super leuk. Daarmee weet ik wat jullie graag willen horen en heb ik richtlijnen voor het schrijven, ik had gehoopt op dat soort interactie. Natuurlijk reageert er wel eens iemand op mijn blog en daar reageer ik dan weer op via de e-mail maar het is vrij weinig. Ik moet toegeven dat ik gehoopt had meer betrokken te zijn bij het uitvoeren van Bijbelstudies zodat we daarover meer konden uitwisselen. We hadden ideeën om tegelijkertijd eenzelfde onderwerp te behandelen maar dat blijkt hier dus nog niet mogelijk. Tot nog toe is dat helaas niet aan de orde geweest en heb ik weinig invloed op dat gebied. Mijn excuses daarvoor. Hopelijk komt daar binnenkort verandering in want in november ga ik een workshop faciliteren in Kenia.

Begin volgend jaar kom je voor korte tijd op werkbezoek naar Nederland, ook naar ZeeuwsVlaanderen (16 en 17 januari). Wat verwacht je van die periode, heb je een doel voor ogen?
Allereerst hoop ik dat het niet alleen maar 16 en 17 januari is maar ook de dagen er omheen. Die dagen zijn bedoeld om groepen te ontmoeten, samen over Bijbelstudies te praten en wellicht een Bijbelstudie met elkaar te doen. Daarnaast kunnen we gezamenlijk praten over het volgende jaar, wat jullie van mij verwachten en anders zouden willen zien en positieve feedback mag natuurlijk ook.

 
Bericht van Hanna Bericht van Hanna

Van Hanna…..  namens onze classis uitgezonden medewerker van KiA

17-7-2015 


‘Onze’ Hanna is inmiddels al weer een half jaar uitgezonden naar het Ujamaa Centre Hieronder leest u van haar leven in Zuid-Afrika.

Een half jaar: maanden waarin ik het land beter heb leren kennen en veel nieuwe mensen heb mogen ontmoeten. Op dit moment is het heel stil op de universiteit, het is winter en vakantie voor de studenten. Daarom wil ik jullie deze een kijkje in mijn persoonlijk leven geven want ik ben dankbaar voor alles wat ik tot nu toe heb ontvangen.

Het eerste weekend in februari begon met een 'strategische planning', een bijeenkomst voor alle vrijwilligers en medewerkers van Ujamaa in een hotel aan de kust. Onderweg daar naartoe werd mij verteld dat ik mijn kamer zou delen met Elisa, een PhD studente uit Brazilië.

Jammer genoeg is haar jaar in Zuid Afrika voorbij en vertrekt ze komende vrijdag. Ik zal haar heel erg missen! Vaak kreeg ik op de maandagmorgen een berichtje of ik zin had om bij haar te komen lunchen. Dan kookte ze zwarte bonen, zoals ze die in Brazilië eet of maakte ze iets met cassave - daar zeg ik geen nee tegen. Als tegenprestatie hielp ik haar met haar Engelse verslagen.

Tijdens de conferentie in Colombia had ik David, uit Costa Rica al leren kennen. Na de ontmoeting met Elisa stelde zij me voor aan Karolina, de vrouw van David. Met zijn vieren gaan we er in het weekend soms op uit. Tijdens het feestje voor de 30e verjaardag van Karolina, kwam ik in contact met Mike en Elaine. In hun huis staat een piano en Mike vertelde dat ze in een koor zingen; PAMS (Pietermarizburg Amature Music Society) en of ik niet mee wilde. Sinds maart zing ik mee en twee weken geleden gaven we twee concerten.

En dit is nog maar één van de lijntjes die er getrokken kunnen worden door de afgelopen maanden. Er lopen lijnen via de kerk, via het werk en via de contacten die ik vanuit Nederland aangereikt kreeg. Het maakt dat ik me hier thuis voel. Ik ben dankbaar voor de momenten van herkenning in de supermarkt of als ik door 'down town' Pietermaritzburg loop en een meisje tegenkom van één van de Bijbelstudies en we elkaar zien.

27-2-2015
Beste mensen in Zeeuws Vlaanderen,  Hoe gaat het met jullie? Hier een bericht om mijn eerste indrukken weer te geven. Op 4 februari kwam ik in Zuid Afrika aan. De ontvangst was goed geregeld en ik voelde me meteen thuis. Dat is gelijk ook het rare, dat het zo normaal is om hier rond te lopen terwijl het toch echt heel anders is dan in Nederland.  Misschien komt het omdat ik er al een jaar naar toe geleefd heb.  Wel is het even wennen dat de elektriciteit elke dag twee uur lang uitgeschakeld wordt en dat niet gelijk overal toegang is tot internet... maar daar kan ik me aan aanpassen.
  
Het kantoor van het Ujamaa Centre zit in een gebouw op de campus van de universiteit (5 minuten lopen vanaf mijn huis). Daar heb ik een eigen werkplek.  Tijdens het weekend hadden we met ongeveer 30 mannen en vrouwen workshops over hoe je 'dat wat je doet' tijdens Bijbelstudies kunt vastleggen.  Het doel daarvan is dat mensen die niet aanwezig waren kunnen begrijpen wat er gedaan wordt (eigenlijk bedoelen ze daarmee de donateurs maar dat is waarschijnlijk te direct omschreven).  

Voor mij was het interessant om de verschillende vrijwilligers te leren kennen en te weten hoe Ujamaa in verschillende landen werkt.  De vrijwilligers zijn voornamelijk ex-studenten van de universiteit, nadat ze zijn teruggekeerd naar hun eigen land (Mozambique, Kameroen, Swaziland...) doen ze voor Ujamaa Bijbelstudies.  Ook werd ik aan iedereen voorgesteld als the officer of publication; op die manier weet ik ook meer over wat ze van mij verwachten.    

Verder is het super warm... ik zag op het weerbericht dat het nu 31 graden is met een luchtvochtigheidsgraad van 70%. Mijn was hangt heerlijk buiten te drogen, dat is dan wel weer een voordeel.   

Groeten vanuit Pietermaritzburg,  Hanna 

Lees hier meer over Hanna 

 
Even voorstellen

Even voorstellen

Hanna Wapenaar, werkzaam als theoloog en in het project ‘Contextuele Theologie’ in Zuid-Afrika.

Aan gemeenten die betrokken (zullen) zijn bij mijn uitzending naar Zuid-Afrika,
 
Ik ben Hanna Wapenaar, 24 jaar, afgestudeerd HBO theoloog en belijdend lid van de PKN. Over enkele maanden zal ik uitgezonden worden naar Pietermaritzburg, Zuid Afrika. Daar zal ik, voor Kerk in Actie, gaan werken bij het Ujamaa Centre. Dit centrum is gespecialiseerd in contextuele theologie. Hierin komt samen wat ik tot nu toe aan studie en als vrijwilliger heb gedaan; weeshuis Zuid Afrika, Taizé, Hezenberg. Ik zie het als een uitdaging om de dialoog te zoeken met mensen uit verschillende culturen, werken met ons verhaal en Het Verhaal. Het is voor mij belangrijk om dit werk te gaan doen vanuit een gemeenschap, een thuisbasis in Nederland, om verbonden te zijn met de mensen hier. Die verbondenheid vormt mijn context. 
 
Uitzendende classis
De Classis Zeeuws Vlaanderen heeft in haar vergadering van juni 2014 besloten om uitzendende classis te zijn voor Hanna Wapenaar. De CZWO commissie is blij dat onze classis betrokken wil zijn bij deze uitzending. Het Ujamaa Centre in Pietermaritzburg, waarvan dr. Gerald West directeur is, is namelijk een van de projecten die onze classis al langer ondersteunt. Dit Centrum tracht met behulp van Contextuele Bijbel Studie op grassroots niveau kerken en kerkelijke groepen te ondersteunen en te bemoedigen tot geloofwaardig maatschappelijk en sociaal handelen in de zeer complexe samenleving van Zuid Afrika. Het is een uitermate boeiend en belangwekkend project. (voor informatie en persoonlijke verkenning: http://ujamaa.ukzn.ac.za/Homepage.aspx). Onze hoop is dat door de uitzending van Hanna Wapenaar dit project meer gaat leven bij onze locale gemeenten en gemeenteleden.
 
Kennismaking met Hanna
De uitzending van Hanna zal waarschijnlijk in december of januari plaatsvinden. Daarom valt de periode van kennismaking met het kerkelijk leven en gemeenteleden in de Classis Zeeuws Vlaanderen in de 2e helft van september. Hoewel het kennismakingsprogramma nog niet geheel rond is, zijn er al een paar belangrijke afspraken gemaakt die belangstellende gemeenteleden in de classis gelegenheid biedt om Hanna te ontmoeten:
 

  • Zondag 21 september tijdens het Startweekend van de gezamenlijke kerken in West Zeeuws Vlaanderen
  • Zondag 28 september tijdens de kerkdienst in de Protestantse kerk te Zaamslag
  • Maandagavond 29 september tijdens de regioavond georganiseerd door de Classicale Zending-Werelddiakonaat-Ontwikkelingssamenwerking commissie in het Kerkcentrum van de Protestantse kerk te Hoek, aanvang 19.30 uur
U bent van harte welkom bij elk van deze gelegenheden.
We hopen dat velen hun belangstelling zullen tonen voor Hanna Wapenaar en het werk waarvoor zij in Zuid Afrika medeverantwoordelijk wil aanvaarden.
 
Met vriendelijke groet,
 
P. Koelewijn, secretaris
A.M. van Andel, voorzitter